Hoạt động chuyên đề

Đường lối, chủ trương của Đảng về Cải cách hành chính trong tiến trình đổi mới
Ngày đăng 09/06/2006 | 12:00  | View count: 573

Cải cách hành chính ở Việt Nam là công việc mới mẻ, diễn ra trong điều kiện thiếu kiến thức và kinh nghiệm về quản lý hành chính nhà nước trong thời kỳ mới, có nhiều vấn đề phải vừa làm, vừa tìm tòi rút kinh nghiệm. Vì vậy, việc hình thành quan niệm và những nguyên tắc cơ bản chỉ đạo công cuộc cải cách hành chính cũng như việc đề ra những nội dung, phương hướng, chủ trương, giải pháp thực hiện trong từng giai đoạn là một quá trình tìm tòi sáng tạo không ngừng, là một quá trình nhận thức liên tục, thống nhất trong tiến trình đổi mới được khởi đầu từ Đại hội lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1986.

Từ xác định những nguyên nhân của tình hình khủng hoảng kinh tế – xã hội trầm trọng, Đại hội VI đã chỉ rõ nguyên nhân của mọi nguyên nhân là công tác tổ chức và đề ra chủ trương thực hiện một cuộc cải cách lớn về tổ chức bộ máy các cơ quan nhà nước. Thực hiện Nghị quyết Đại hội VI, tổ chức bộ máy nhà nước đã được sắp xếp lại một bước theo hướng gọn nhẹ, bớt đầu mối. Tuy nhiên, nhìn chung tổ chức và biên chế của bộ máy nhà nước vẫn còn quá cồng kềnh, nặng nề.
Đến Đại hội VII, Đảng xác định tiếp tục cải cách bộ máy nhà nước và đề ra những nhiệm vụ về sửa đổi Hiến pháp, cải tiến tổ chức và hoạt động của Quốc hội, sửa đổi cơ cấu tổ chức và phương thức hoạt động của Chính phủ, của chính quyền địa phương. Trên cơ sở những nhiệm vụ do Đại hội VII đề ra, trong nhiệm kỳ này đã tiến hành đợt sắp xếp lần thứ hai kể từ Đại hội VI hệ thống chính trị ở nước ta bao gồm Đảng, Nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể nhân dân.
Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, chiến lược ổn định và phát triển kinh tế – xã hội đến năm 2000 do Đại hội VII thông qua đã khẳng định bước tiến về lý luận, nhận thức về nền hành chính nhà nước. Cương lĩnh đã nêu: về Nhà nước "phải có đủ quyền lực và có đủ khả năng định ra luật pháp về tổ chức, quản lý mọi mặt đời sống xã hội bằng pháp luật. Sửa đổi hệ thống tổ chức nhà nước, cải cách bộ máy hành chính, kiện toàn các cơ quan lập pháp để thực hiện có hiệu quả chức năng quản lý của Nhà nước". Chiến lược cũng nêu trọng tâm cải cách "nhằm vào hệ thống hành chính với nội dung chính là xây dựng một hệ thống hành chính và quản lý hành chính nhà nước thông suốt, có đủ quyền lực, năng lực, hiệu quả".
Thực hiện Nghị quyết Đại hội VII, tháng 4/1992, Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thông qua Hiến pháp mới thay thế Hiến pháp 1980. Hiến pháp 1992 thể hiện sự nhận thức đầy đủ hơn về phân công, phối hợp giữa 3 quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp trong tổng thể quyền lực thống nhất của Nhà nước.
Sau Đại hội VII, từ 1992 đến 1995 là giai đoạn phát triển mạnh tư duy, quan niệm, nhận thức của Đảng về nền hành chính nhà nước và về cải cách hành chính. Hội nghị Trung ương 8 khoá VII (1/1995) đánh dấu bước phát triển mới về xây dựng và phát triển nền hành chính nhà nước. Cải cách một bước nền hành chính nhà nước được xác định là trọng tâm của việc tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước, với mục tiêu là xây dựng một nền hành chính trong sạch có đủ năng lực, sử dụng đúng quyền lực và từng bước hiện đại hoá để quản lý có hiệu lực và hiệu quả công việc của nhà nước, thúc đẩy xã hội phát triển lành mạnh, đúng hướng, phục vụ đắc lực đời sống nhân dân, xây dựng nếp sống và làm việc theo pháp luật trong xã hội. Lần đầu tiên 3 nội dung chủ yếu của cải cách hành chính nhà nước được trình bày một cách hệ thống trong Nghị quyết Trung ương 8, đó là cải cách thể chế của nền hành chính, chấn chỉnh tổ chức bộ máy và xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức.
Việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 8 khoá VII đã mở ra một giai đoạn mới, giai đoạn chuyển biến thật sự trong cải cách hành chính ở nước ta. Có thể nói Nghị quyết Trung ương 8 (khoá VII) có ý nghĩa quan trọng thúc đẩy tiến trình cải cách hành chính của 20 năm đổi mới vừa qua.
Tiếp tục khẳng định cải cách hành chính là trọng tâm của việc xây dựng, hoàn thiện Nhà nước trong những năm trước mắt, Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII (năm 1996) nhấn mạnh yêu cầu tiến hành cải cách hành chính đồng bộ, dựa trên cơ sở pháp luật, coi đó là một giải pháp cơ bản để thực hiện các nhiệm vụ, mục tiêu chủ yếu của kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm 1996-2000.
Với tinh thần đẩy mạnh cải cách hành chính được đề ra trong Nghị quyết Trung ương 8 (khoá VII) một cách tích cực theo chương trình, kế hoạch, Nghị quyết Đại hội VIII nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng hệ thống pháp luật phù hợp với cơ chế mới; cải tiến quy trình xây dựng và ban hành văn bản pháp luật của Chính phủ, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, và sắp xếp lại bộ máy hành chính từ Trung ương đến địa phương, hợp nhất một số cơ quan quản lý chuyên ngành về kinh tế trên cơ sở xác định rõ và thực hiện đúng chức năng quản lý nhà nước của các bộ, ngành. Theo đó, 4 điểm bổ sung quan trọng trong định hướng cải cách được Nghị quyết đề ra là:
- Phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm của từng cấp hành chính;
- Tiếp tục nghiên cứu để cụ thể hoá sự phân cấp quản lý nhà nước giữa các cơ quan của Chính phủ với chính quyền tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương;
- Đổi mới chế độ công chức và công vụ (bao gồm sửa đổi quy chế thi tuyển, bồi dưỡng, đào tạo mới và trẻ hoá đội ngũ cán bộ, công chức, kiên quyết xử lý và sa thải những người thoái hoá, biến chất; tăng cường biện pháp và phối hợp lực lượng đẩy mạnh đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, cửa quyền trong bộ máy quản lý nhà nước và các tổ chức kinh tế nhà nước);
- Thành lập Toà án hành chính và thực hiện xã hội hoá đối với một số hoạt động thuộc lĩnh vực dịch vụ công.
Hội nghị lần thứ 3 của Ban Chấp hành Trung ương (khoá VIII) họp tháng 6 năm 1997 ra Nghị quyết về phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tiếp tục xây dựng nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Một trong những chủ trương và giải pháp lớn về cải cách hành chính được nhấn mạnh trong Nghị quyết quan trọng này là bảo đảm thực hiện dân chủ hóa đời sống chính trị của xã hội, giữ vững và phát huy bản chất tốt đẹp của Nhà nước, phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong xây dựng và bảo vệ nhà nước, trong giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước và hoạt động của cán bộ, công chức. Từ đó, Chính phủ ban hành các quy chế thực hiện dân chủ ở cơ sở.
Trong việc xây dựng chiến lược về cán bộ cho thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đến năm 2020, Nghị quyết Trung ương 3 đặc biệt nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất và năng lực, coi đó là yếu tố quyết định đến chất lượng bộ máy nhà nước. Cán bộ lãnh đạo phải được đào tạo, bồi dưỡng kiến thức toàn diện, được bố trí, điều động theo nhu cầu và lợi ích của đất nước.
Nghị quyết Trung ương 6 (lần 2), Nghị quyết Trung ương 7 (khoá VIII), đã biểu thị một quyết tâm chính trị rất lớn về việc tiếp tục tiến hành cải cách hành chính, đặt cải cách hành chính trong tổng thể của đổi mới hệ thống chính trị.
Từ việc kiểm điểm tình hình và rút kinh nghiệm thực tiễn, Đảng đã đi đến khẳng định, trong điều kiện một đảng cầm quyền, sự đổi mới chưa đồng bộ các tổ chức trong hệ thống chính trị là trở ngại lớn của công cuộc cải cách hành chính trong thời gian qua. Không thể tiến hành cải cách riêng nền hành chính tách rời sự đổi mới tổ chức và phương thức lãnh đạo của Đảng, đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của các đoàn thể nhân dân. Cũng không thể cải cách hành chính một cách biệt lập mà không đồng thời đổi mới tổ chức và cơ chế hoạt động của các cơ quan lập pháp, cơ quan tư pháp.
Từ nhận thức đó, Nghị quyết Trung ương 7 (khoá VIII) đề ra chủ trương tiến hành sắp xếp lại tổ chức bộ máy đảng và các tổ chức trong hệ thống chính trị gắn liền với cải cách hành chính theo hướng tinh gọn, hoạt động có hiệu lực, hiệu quả. Đồng thời, với việc kiên quyết sắp xếp một bước bộ máy các tổ chức trong hệ thống chính trị, thực hiện tinh giảm biên chế, cải cách chính sách tiền lương.
Đại hội IX (năm 2001) bên cạnh việc khẳng định mục tiêu xây dựng nền hành chính nhà nước dân chủ, trong sạch, vững mạnh, từng bước hiện đại hoá đã đưa ra một loạt chủ trương, giải pháp có ý nghĩa quan trọng trong cải cách hành chính thời gian tới như điều chỉnh chức năng và cải tiến phương thức hoạt động của Chính phủ, nguyên tắc bộ quản lý đa ngành, đa lĩnh vực; phân công, phân cấp; tách cơ quan hành chính công quyền với tổ chức sự nghiệp, dịch vụ công; tiếp tục cải cách doanh nghiệp nhà nước, tách rõ chức năng quản lý nhà nước với sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp; tiếp tục cải cách thủ tục hành chính; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong sạch, có năng lực; thiết lập trật tự kỷ cương, chống quan liêu, tham nhũng…
Chính phủ họp phiên thường kỳ tháng 5-2006
Ngày đăng 01/06/2006 | 12:00  | View count: 682

  Ngày 31-5-2006, tại Hà Nội, Chính phủ đã họp phiên thường kỳ tháng 5-2006 dưới sự chủ trì của Thủ tướng Phan Văn Khải và Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Tấn Dũng.

Ngày 31-5-2006, tại Hà Nội, Chính phủ đã họp phiên thường kỳ tháng 5-2006 dưới sự chủ trì của Thủ tướng Phan Văn Khải và Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Tấn Dũng.

Tại phiên họp, các thành viên Chính phủ thảo luận và cho ý kiến một số nội dung sau: Tờ trình Chính phủ về dự thảo Nghị định quy định hướng dẫn thi hành Luật Đầu tư; Tờ trình về dự thảo Nghị định quy định hướng dẫn đầu tư theo hình thức hợp đồng BOT, BTO và BT; Tờ trình về dự thảo Nghị định về xuất nhập cảnh của công dân Việt Nam; về Kế hoạch tổng thể Chương trình phòng, chống bệnh cúm gia cầm và đại dịch cúm ở người giai đoạn 2006-2010 (cuốn Sách xanh); Báo cáo về công tác chỉ đạo phòng, chống khắc phục hậu quả cơn bão số 1; Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng và kết quả giao ban sản xuất, đầu tư tháng 5 và năm tháng đầu năm; Báo cáo về tình hình thị trường trong nước và xuất khẩu tháng 5 và năm tháng đầu năm.

Phiên họp Chính phủ được mở đầu bằng các báo cáo của Ban Chỉ đạo Phòng, chống lụt, bão T. Ư, Uỷ ban quốc gia Tìm kiếm cứu nạn và của Bộ Thủy sản về công tác chỉ đạo phòng, chống và tìm kiếm cứu nạn, khắc phục hậu quả cơ bão số 1 gây thiệt hại lớn về người và của cho ngư dân miền trung tại vùng bắc Biển Đông. Đã có nhiều ý kiến của các thành viên Chính phủ đánh giá về công tác phòng, chống và tìm kiếm cứu nạn, chỉ ra những nguyên nhân, khiếm khuyết trong công tác thông tin dự báo, tổ chức quản lý đánh bắt cá xa bờ, trong chỉ đạo phối hợp tìm kiếm cứu nạn và hỗ trợ các ngư dân và gia đình ngư dân gặp nạn. Kết luận về vấn đề này, Thủ tướng Phan Văn Khải chỉ đạo Chính phủ sẽ có cuộc họp kiểm điểm, đánh giá về công tác phòng, chống và tìm kiếm cứu nạn. Thiệt hại do cơn bão gây ra là vô cùng nặng nề. Thủ tướng đã biểu dương các cơ quan, các ngành, các địa phương đã làm hết sức mình để khắc phục hậu quả của cơn bão. Đồng bào cả nước và kiều bào đã ở bên cạnh những người bị nạn, cứu trợ, giúp đỡ và quyên góp ủng hộ trên tinh thần tương thân tương ái theo truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam. Vấn đề quan trọng của chúng ta lúc này là phải giúp đỡ, chăm lo cho những người bị nạn và gia đình của họ cả về sức khỏe, tinh thần và vật chất. Các học sinh, sinh viên là con em của các gia đình bị nạn được hưởng, chế độ đặc cách, được cấp học bổng để hỗ trợ việc học hành. Các địa phương, các tổ chức cần thống kê, rà soát, nắm vững gia cảnh từng gia đình ngư dân để có những trợ giúp cần thiết, thích hợp. Các bộ, ngành cần phối hợp tìm ra giải pháp tốt nhất để giúp đỡ những ngư dân còn tiếp tục theo đuổi nghề cá. Công tác đánh bắt cá xa bờ phải được tổ chức và quản lý lại chặt chẽ; tổ chức lại nhằm nâng cao hiệu quả công tác cứu nạn trên biển; người đi biển phải được trang bị đầy đủ các phương tiện đi biển, máy móc bảo đảm thông tin liên lạc liên tục và thông suốt…Chính phủ cũng sẽ có báo cáo về công tác tìm kiếm cứu nạn và khắc phục hậu quả cơ bão số 1 tại kỳ họp thứ 9 Quốc hội khoá XI đang diễn ra tại Hà Nội.

Về tình hình kinh tế - xã hội tháng 5 và năm tháng đầu năm 2006 vẫn giữ được đà tăng trưởng. Sản xuất công nghiệp tháng 5 – 2006 tăng 16,9% so với tháng 5-2005. Tính chung cả năm tháng đầu năm, giá trị sản xuất công nghiệp tăng 15,9% so với cùng kỳ năm trước (15,4%), trong đó khu vực ngoài nhà nước tăng 20,5%, khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng 8,9%. Sản xuất nông nghiệp tiếp tục phát triển ổn định. Vụ đông xuân mặc dù thời tiết diễn biến phức tạp nhưng vẫn đạt kết quả khá. Tính đến 15-5-2006, cả nước thu hoạch hơn 2.023 nghìn ha, bằng 68% gieo cấy. Sản lượng thu hoạch tăng hơn 100 nghìn tấn so với năm 2005. Dịch cúm gia cầm tiếp tục được không chế, sau năm tháng, cả nước không phát sinh ổ dịch cúm gia cầm mới. Sản lượng nuôi trồng và khai thác thuỷ sản năm tháng đầu năm tăng 6% so với cùng kỳ. Tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ năm tháng tăng 19,6% và cao hơn mức tăng so với cùng kỳ năm 2005 (tăng 18,5%).

Kim ngạch xuất khẩu tháng 5 ước đạt 3,2 tỷ USD, tăng 7,7% so với tháng trước. Tính chung năm tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 15,084 tỷ USD, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm 2005 (20,4%). Kim ngạch xuất khẩu bình quân trong năm tháng đầu năm đạt 3,016 tỷ USD/tháng, cao hơn mức bình quân cùng kỳ năm trước (2,394 tỷ USD/tháng). Kim ngạch nhập khẩu tháng 5 ước đạt 3,6 tỷ USD, tính chung năm tháng đầu năm ước đạt 16,014 tỷ USD, tăng 7,3% so với cùng kỳ năm 2005 (cùng kỳ tăng 21,2%).

Trong các lĩnh vực hoạt động xã hội, ngành giáo dục – đào tạo tập trung chuẩn bị tốt các kỳ thi tốt nghiệp các cấp và tuyển sinh đại học; thẩm định chương trình sách giáo khoa lớp 10 phục vụ năm học 2006-2007 và những năm tiếp theo; Công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em có tiến bộ.

Kết thúc phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải kết luận: Tình hình kinh tế - xã hội năm tháng đầu năm vẫn tiếp tục đạt được những kết quả tốt, nhưng cũng khó khăn trong những tháng tiếp theo còn rất lớn: Sự biến động phức tạp của giá cả, đặc biệt là giá đầu vào của sản xuất (điện, xăng dầu…) gây sức ép tăng giá các mặt hàng khác; diễn biến thời tiết khó lường sẽ ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống; năng lực cạnh tranh của nhiều sản phẩm thấp; một số vấn đề xã hội còn gây nhiều bức xúc…Vì vậy, Chính phủ phải tập trung chỉ đạo, điều hành mạnh mẽ để đạt và vượt mức chỉ tiêu kế hoạch sản xuất, dịch vụ, đầu tư của năm 2006, phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng năm 2006 hơn 8% làm đà cho các năm sau của kế hoạch 5 năm. Giá cả và nền kinh tế của chúng ta hiện đang ngày càng chịu sự tác động của các quy luật của kinh tế thị trường, trong khi chúng ta còn chậm đổi mới về tư duy kinh tế, chưa thoát ra khỏi tư duy cũ dựa vào bao cấp của Nhà nước, vì vậy còn rất lúng túng trong điều hành sản xuất, giá cả…Dịch bệnh lở mồm, long móng ở gia súc đang lây lan rất nhanh, Chính phủ đã chỉ đạo rất quyết tâm, nhưng ở các cấp địa phương còn chưa nhận thức triệt để hết mức độ nguy hiểm của dịch bệnh nên việc chỉ đạo phòng, chống chưa đều khắp và chưa đạt được hiệu quả mong muốn. Trong sản xuất công nghiệp, lãnh đạo một số bộ, ngành cần phối hợp với các địa phương cùng các doanh nghiệp xử lý các khó khăn về nhà ở, điều kiện sinh hoạt của công nhân, giải quyết kịp thời các vấn đề đình công, bão công trong các khu công nghiệp. Các ngành, các địa phương, các tổng công ty khẩn trương kiểm tra, thanh tra các công trình, dự án đầu tư trong các lĩnh vực giao thông, thuỷ lợi, chấn chỉnh các sai phạm nếu có và báo cáo Thủ tướng Chính phủ sớm. Công tác trật tự ATGT còn chuyển biến chậm, ý thức chấp hành Luật Giao thông của người dân còn thấp; Ban chỉ đạo ATGT cần phải tăng cường công tác bảo đảm trật tự ATGT, tuyên tuyền mạnh mẽ để nâng cao ý thức của người dân khi tham gia giao thông; cần phải kiên quyết áp dụng những chế tài xử phạt nghiêm, đủ sức răn đe đối với những người vi phạm ATGT thì mới có thể chuyển biến được tình hình.
Theo Báo Nhân dân ngày 1/6/2006